Acessíveis escritos de Edvard Munch (1863-1944): o manuscrito MM N 122

A obra pictórica de um artista pode ser acessada por suas próprias palavras, ou seja, nos registros escritos deixados por ele acerca de sua produção e de suas vivências, via fonte primária, produzida no contexto e no instante dos eventos. Com este intuito apresento a tradução do norueguês ao português de um dos manuscritos deixados por Edvard Munch (1863-1944) e disponibilizados pelo Museu Munch, como documento relevante para pesquisas sobre sua obra pictórica. Nesse sentido, a tradução do original desses escritos-fonte de Munch atua como meio-método de democratizar seu conteúdo. A tradução respeita a forma rascunhada do texto e vem precedida de uma defesa dessa prática de tornar o acesso a fontes primárias dos escritos de artistas algo menos restrito e de uma breve nota sobre o artista.

In the Footsteps of an Observer – Looking at Edvard Munch in Åsgårdstrand

This article investigates policies of cultural diversity and difference in the promotion of arts to school children. Based on historical examples from concert promotion for children in Norway the article examines how cultural difference has been produced and mobilized strategically in efforts aimed at strengthening diversity. It is argued that, on the one hand, constructions of difference play an important part in the development of cultural identity and visibility, while on the other hand, a focus on difference can be a basis for cultural categorizations, and potentially, for the formation of unfortunate stereotypes. The article is informed by debates and discussions on arts for children, with reference to theorizations of difference from anthropology and education studies. Questions raised concern how difference best can be addressed in the shaping of an inclusive, anti-oppressive education.

BİR DİJİTAL MÜZE ORTAMI OLARAK INSTAGRAM

İlk insanların mağara duvarlarına yaptıkları resimlerden günümüzde dijital ortamlarda oluşturulan ve sunulan sanat işlerine sanat, tarihi boyunca insanların duygularını, düşüncelerini, endişelerini, korkularını yansıtan, içinde oluştuğu çağların gerçekliklerini gözler önüne seren bir İletişim aracı olma görevini sürdürmüştür. Sanatın tarihi aynı zamanda insanlığın tarihini belgeler. Geçmişte yaşanan savaşlar ve pandemiler gibi trajik olayların insanlar üzerindeki etkilerini o dönemlerde yaşayan sanatçıların eserlerinden hatırlamak ve anlamak olasıdır. Örneğin Edvard Munch ve John Singer Sargent (1918-19) gibi ressamların tabloları İspanyol Gribi’nin insanlığı nasıl etkilediğini gerçek zamanda betimlerler. Öte yandan Amerikalı ressam Edward Hopper’in (1940- 1950) modernizmin kendisini yabancılaştırdığı, dış dünyadan soyutladığı, yalnızlaştırdığı insanları resmettiği eserleri, içinde bulunduğumuz günlerin bir kehanetidir adeta. Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID- 19 pandemisi sürecinde de sanat bir kez daha insanların sığınacakları bir kale olma görevini üstlenmektedir. Bu süreçte yalnızlıklarının, karamsarlıklarının, korkularının üstesinden gelebilmek için görsel bir dil arayan insanlar evlerinde kapalı kaldıkları sürede yaratıcılıklarını sergilemeye ve bunları çevrimiçi olarak paylaşmaya yönelmektedirler. Bu küresel eylemi tek bir platformda toplamak amacıyla Instagram’da kurulan Covid Art Museum pandemi nedeniyle müzelere gidemeyen ziyaretçilere ve sanatını sergileyemeyen sanatçılara yeni bir ortam sunmaktadır. Ülkelerin sınırlarını kapattıkları bu zorlu dönemde kültür, sanat ve yaratıcılık kültürlerarası iletişim ve etkileşim sağlamada en etkin araç olmaktadır. Bu çalışmada, COVID- 19 döneminde Instagram üzerinde kurulan ve kendilerini “COVID- 19 karantina döneminde doğan dünyanın ilk sanat müzesi” olarak tanımlayan Covid Art Museum hesabı incelenecektir. 161 bin takipçisi ve 753 paylaşımı bulunan Covid Art Museum Instagram hesabında dünyanın farklı yerlerinde yaşayan sanatçıların illüstrasyonları, fotoğrafları, resimleri, çizimleri, videoları hesap üzerinden takipçilerle paylaşılmaktadır. Çalışmada bu hesapta yapılan paylaşımlar içerik analizi yöntemi ile incelenerek öne çıkan duygular, işlenen temalar ve görselleştirilen nesneler belirlenecektir. Çalışmanın, bu sıradışı döneme sanat işleri aracılığı ile ışık tutması ve gelecekte bu dönemin hatırlanmasına bir araç olması hedeflenmektedir.

RELEITURA DE PINTURAS EM TEMPOS DE PANDEMIA: UMA ANÁLISE SEMIÓTICA

Este artigo tem por objetivo realizar uma análise semiótica de duas releituras de pinturas renomadas (“Mona Lisa”, de Leonardo da Vinci e “O Grito”, de Edvard Munch), produzidas por alunos do 8º ano do Ensino Fundamental, do colégio Marista da cidade de São Paulo, tendo como temática principal a adaptação da produção artística ao contexto da pandemia mundial por covid-19, ocasionada pelo novo coronavírus. A análise teve como aporte teórico e metodológico a tríade de categorias propostas por Charles Sanders Peirce: Primeiridade, Secundidade e Terceiridade. Tais categorias peirceanas nos proporcionam uma melhor análise dos níveis de interpretação e atribuição de sentido pelos quais a mente humana atravessa ao ler as imagens. Em vista disso, para realização de nossas análises, nos apoiamos nas elaborações de Peirce (2005 apud Melo e Melo, 2013), Nicolau, M.; Abath; Laranjeira; Moscoso; Marinho V. Nicolau (2010), Santaella (2005), Borges Gomes; Barbosa; Lima e Pereira Gomes (2019), entre outros teóricos. Assim, propomos, através de uma análise interpretativa, adentrar as camadas de interpretação e explorar os sentidos que podem ser atribuídos às imagens produzidas pelos alunos.

Nuevos superhéroes. La relación mediática entre los jóvenes y los médicos.

El artículo presenta una investigación en curso con la que el Center for Generative Communication (CfGC) de la Universidad de Florencia y el Lab CfGC - director: Luca Toschi - reconstruye el cambio en el imaginario infantil y juvenil en cuanto a la relación de los jóvenes con la figura del médico, determinado por la pandemia de COVID19. Hoy en día, el médico se presenta como una figura heroica, aunque con características peculiares en comparación con el superhéroe clásico: desde las diversas campañas de información y concienciación hasta el street-art de Banksy, en los medios de comunicación se abandona una idea de super-heroísmo abstracto, prefiriendo un modelo de médico-héroe más concreto y real. Los datos que surgen del trabajo de los investigadores del CfGC muestran una redefinición del estándar: a diferencia de la situación actual, de hecho, cuando la medicina aún era una ciencia incierta, la llegada del médico a casa representaba un momento inusual y, al mismo tiempo, crucial para la supervivencia de las personas más jóvenes y frágiles. La seriedad con la que se recibía al médico y su importancia crucial está bien representada por los productos mediáticos de finales del siglo XIX y XX. En estos productos el médico, mostrando un matiz de actitudes entre el vulnerable y el estafador, se relaciona con los jóvenes en condiciones de salud precarias, y se va desde su presencia / ausencia en cuadros - como "El doctor" de Luke Fildes (1891) o "La niña enferma" de Edvard Munch (1885-1927) - hasta su inutilidad en situaciones críticas como en "Las aventuras de Pinocho" de Carlo Collodi (1881-1883). En épocas más recientes, la figura del médico parece salir del imaginario juvenil, dados los avances científicos que se han ido produciendo a lo largo de los años y que nos han permitido erradicar enfermedades letales. Mientras estaban graves problemas relacionados con la salud de los jóvenes y la escasa disponibilidad de profesionales sanitarios, la presencia del médico se vislumbraba como un hecho insólito y, en la solución de un grave problema de salud, su intervención dejaba marcas imborrables en el imaginario de niños y chicos. La investigación, por tanto, pretende reconstruir las formas en las que, desde el siglo pasado hasta la actualidad, se formó el imaginario de los niños y jóvenes hacia la profesión médica y la relación con los profesionales de la salud. Resaltando cómo el COVID-19 ha contribuido a redefinir este imaginario.

Povijest tuberkuloze

Tuberkuloza je imala velik utjecaj na povijest čovječanstva pa tako i na umjetnost. Što bi umjetnički geniji iz svijeta književnosti, glazbe i slikarstva stvorili da nisu umrli vrlo mladi? U radu je prikazan utjecaj tuberkuloze na stvaranje umjetnika koji su bolovali od tuberkuloze. Tijekom romantizma pojavilo se mišljenje da tuberkuloza u oboljelih povećava kreativne sposobnosti. Među piscima koji su oboljeli od tuberkuloze bili su poznati njemački pisci: Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller i Georg Philipp Friedrich von Hardenberg. Tuberkulozan je bio i pisao o tubekulozi Lord Gordon Byron, a i Edgar Allan Poe je još kao dijete ostao bez roditelja oboljenih od tubekuloze, a i sam je umro od te bolesti. John Keats, engleski pjesnik, a i cijela njegova obitelj umrli su od tuberkuloze; od tuberkuloze je umro i ruski književnik Anton Pavlovič Čehov. Obitelj Brontë jedna je od najtragičnijih, ali isto tako i najtalentiranijih književnih obitelji. Svi su kao vrlo mladi umrli od tuberkuloze. Antun Branko Šimić, jedan od najvećih hrvatskih pjesnika, umro je od tuberkuloze u 27. godini života. Iako nije dugo živio, A. B. Šimić ostavio je iznimno bogati knjiženi opus. Mnogobrojna obitelj, otac i braća Ive Andrića književnika i dobitnika Nobelove nagrade za kniževnost umrli su od tuberkuloze, a i sam Ivo Andrić je dugo bolovao od te bolesti. U operama “La Traviata” Giuseppea Verdija i “La bohème” Giacoma Puccinija tematizirana je bolest toga vremena. tuberkuloza. Frederic Chopin, utjelovljenje je romantičarskog umjetnika, ne samo zbog pripadnosti stilskom razdoblju romantizma, već i zbog svog života ispunjenog događajima, osobnih i društvenih patnji. Umro je u 39. godini od tuberkuloze i uz velike je počasti pokopan na groblju Père Lachasie u Parizu, a njegovo je srce, potajno, prenijeto u Varšavu, gdje je uzidano u jedan stup crkve Svetoga Križa. Tuberkuloza je bila zastupljena i u likovnoj umjetnosti. Talijanski slikar Amadeo Modigliani, u početku svog umjetničkog rada želio je postati kipar, ali tjelesni napor prilikom klesanja, prašina i kašalj odvratili su ga od klesanja i vratili slikarstvu. Umro je od tuberkuloze u 36. godini života. Ferdinandu Hodleru, švicarskom slikaru, otac, majka, braća i sestre umrli su od tuberkuloze. Ovo teško iskustvo bolesti i smrti odrazilo se na njegovo slikarstvo. Edvard Munch, samouki norveški slikar bio je duboko pogođen smrću voljenih članova obitelji. Mračna raspoloženja tjeskobe i očaja ogledavaju se na njegovim platnima. Opisani su i mnogi hrvatski slikari oboljeli ili umrli od tuberkuloze: (Slava Raškaj umrla je u 29. godini života, Miroslav Kraljević u 28., Milan Steiner u 25., Tomislav Kolombar u 21. godina života). Usprkos njihovim kratkim životima, svaki je od njih ostvario izniman, cjelovit i znatan umjetnički opus.

Edvard Munch em tradução: esboços e textos

Da extensa produção escrita de Edvard Munch (1863-1944), apresento aqui a tradução do norueguês ao português dos seguintes textos literários esboçados por ele: MM N 652, s.d., MM T 2367, de 1892, MM T 329, de 1893, MM T 2908, de 1892-1893 e MM T 2901, s.d.; são textos de página única que conservam a estrutura do original, inclusive as rasuras.