Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
Latest Publications


TOTAL DOCUMENTS

91
(FIVE YEARS 91)

H-INDEX

0
(FIVE YEARS 0)

Published By Kyzylorda University Named After Korkyt Ata

1607-2782

2021 ◽  
Vol 57 (2) ◽  
pp. 80-86
Author(s):  
U.Zh. Sarabekova ◽  
◽  
G.Zh. Asanova ◽  
D.B. Nurzhanova ◽  
M.Sh. Sakitzhanov ◽  
...  

The task of improving the system of accounting and analysis of accidents at industrial enterprises for many years has not lost its relevance both in Kazakhstan and abroad. Identification of the root causes of accidents is an important stage for the development and implementation of preventive and adaptive measures to reduce the risk of injuries to employees of enterprises. The article analyzes the characteristics of the indicators of industrial injuries, which are result — oriented (after the fact) — lagging and process-oriented (forecast) - leading. Lagging indicators are a retrospective description of the state of labor protection at a production facility, while advancing indicators characterize already completed or current actions and predict the result of the productivity of measures. The expediency of using leading indicators for predictive assessment of the state of industrial safety and, as a result, the development of a systematic approach to minimizing the number of incidents is justified. Keywords: injuries, accidents, injury analysis, injury indicators, causes of injuries, agriculture.


2021 ◽  
Vol 57 (2) ◽  
pp. 230-235
Author(s):  
Sh.K. Tukhmarova ◽  
Keyword(s):  
The Past ◽  

Бүгініміз бен болашағымыз өткеннің негізінде жасалады. Мемлекеттің өсіп өркендеуі оның мәңгілікке жол салуы адамзаттың белсенді іс әрекеті арқылы жүреді. Тарихи тәжірибені зерделеу барысында тарихи сана, дәстүр мен мәдениет, ұрпақ сабақтастығы қалыптасады. Тарих қазіргі уақытта болып жатқан өзгерістердің мәнін ұғынуға мүмкіндік береді. Тарихта болашақтың негізі қаланған. Ал болашағымыздың арманы мәңгілік ел болу. Мәңгілік елді қашаннан бүкіл халық армандаған. Мәңгіліктің өзіндік құндылықтары да бар. Құндылығын түсінген азамат ол әрдайым ұлтжанды ұрпақ. Мәңгілік ел болу үшін халық өзінің тарихын, әдет ғұрпын, мәдениетін, ұлттық рухын жоғары дәрежеде түсіне білуі тиіс. Бүгінгі жас ұрпақтың өз елінің өткенін, бүгінін, болашағын бағдарлауына қызығушылығы, білімі жетерлік. Мәңгілік ел ұлттық идеясының ғылыми және әлеуметтік мазмұндағы үлкен міндеттері де қойылған. Ол Қазақстандықтардың көзқарасын қалыптастырудың негізі болып табылады, сол сияқты тәрбиенің негізі де. Қазақ елі бейбіт сүйгіш ел ретінде халықаралық беделге ие болып отыр. Алдыңғы қатарлы мемлекеттермен терезесі тең ел болуда. Қазақстан халқы бірлік пен ынтымақта, бейбітшілікте өмір сүрген жағдайда еліміздің болашағы жарқын болмақ, яғни мәңгілік ел болмақ. Кілт сөздер: ел, мемлекет,бірегейлік, қоғам, достық, мәңгілік


2021 ◽  
Vol 58 (3) ◽  
pp. 53-62
Author(s):  
A.K. Alpysov ◽  
◽  
A.K. Seytkhanova ◽  
I.Sh. Abishova ◽  
◽  
...  

The article discusses the ways of developing skills and abilities to effectively solve problems when describing methods for solving equations and inequalities, clarifying theoretical knowledge, the basics of forming skills for practical application. The formation of mathematical concepts through solving problems in teaching mathematics opens the way to the development of mathematical thinking, the application of knowledge in practice, and the development of search skills. To master a mathematical concept, along with its definition, it is necessary to know its features and properties. This can be achieved primarily through problem solving and exercise. Problem solving is based on the development of new methods, the creation of algorithms, ways of developing practical skills in the methods and techniques mastered with the help of tasks.In addition, transforming equations and inequalities through the development of thinking skills helps to identify common or special properties in order to draw correct conclusions. Solving various problems, it shows what operations should be used to determine the situation in which a solution was found, and what features of the solution allow choosing the most effective methods. Thanks to the theoretical substantiation of the general article, it is possible to master convenient methods for solving equations and inequalities of various structures.


2021 ◽  
Vol 58 (3) ◽  
pp. 137-142
Author(s):  
A.O. Dauitbayeva ◽  
◽  
A.A. Myrzamuratova ◽  
A.B. Bexeitova ◽  
◽  
...  

This article is devoted to the issues of visualization and information processing, in particular, improving the visualization of three-dimensional objects using augmented reality and virtual reality technologies. The globalization of virtual reality has led to the introduction of a new term "augmented reality"into scientific circulation. If the current technologies of user interfaces are focused mainly on the interaction of a person and a computer, then augmented reality with the help of computer technologies offers improving the interface of a person and the real world around them. Computer graphics are perceived by the system in the synthesized image in connection with the reproduction of monocular observation conditions, increasing the image volume, spatial arrangement of objects in a linear perspective, obstructing one object to another, changing the nature of shadows and tones in the image field. The experience of observation is of great importance for the perception of volume and space, so that the user "completes" the volume structure of the observed representation. Thus, the visualization offered by augmented reality in a real environment familiar to the user contributes to a better perception of three-dimensional object.


2021 ◽  
Vol 58 (3) ◽  
pp. 160-168
Author(s):  
G. Akhmetbek ◽  
◽  
A. Kumashkyzy ◽  

The Internet provides a space for network users to communicate freely. The desire of network users to express their thoughts, imagination and self-knowledge is reflected in the slang on the Internet and social networks. The language of the Internet appeared as a product of the network, formed its own characteristics in the process of use and acquired its own pragmatic function. These qualities have made it an important tool of modern communication and a cultural carrier.The pragmatic approach to the recipient of information is an important function of any language communication. Although the root of Chinese Internet slang comes from Chinese, it gives a completely different meaning and character as a network language than literal, which requires a pragmatic study to understand. From the point of view of the speaker and the listener, people's speech actions are considered as social behavior governed by various social conditions. It is aimed at explaining that the use of special words in a particular environment can determine the meaning of the text, affect all aspects, and thus determine the pragmatic rules. Before using a slang word, any network user should pay attention to its meaning, as it can also have a negative connotation.


2021 ◽  
Vol 58 (3) ◽  
pp. 169-174
Author(s):  
G.A. Esimova ◽  

Мақалада халықаралық қатынастар саласының негізгі құрамдас бөліктеріне сипаттама беріліп, оның маңыздылығына тоқталады, сондай-ақ журналистердің халықаралық стандарттарға сәйкес кәсіби этика кодекстерін білуі, халықаралық заңнамалардың республикалық заңдарынан жоғары тиіс екендігінен хабардар болу қажеттігі баяндалады. Еліміздегі халықаралық журналистика саласының кенжелеп дамуына қандай кедергілер әсер етіп жатқандығы, бұл кемшілікті жою үшін журналистерге қойылатын талаптың жоғарылағандығы сөз болады. Сонымен қатар, тұрмыстық деңгейдегі стереотиптердің баспасөз бетінде көрініс табуы кей оқиғалардыңұлтаралық қақтығысты қоздыруға себепші болып, оның соңы құқықтық жауапкершілікке ұласатындығы жөнінде мысалдар келтіріледі. Қазіргі таңда халықаралық қатынастар мәселесін шешудегі БҰҰ-ның маңызы, өзге үкіметтік емес ұйымдардың атқарып жатқан шаралары сөз етіледі. Қазақстанның халықаралық қатынастар саласындағы саяси ұстанымы – бейтарап, жаңа замандағы саяси «ойындар» алып державалардың мүддесіне орай ұйымдастырылып, соған сәйкес нақты позиция қалыптастыру қиынға соғады. Бұл өз кезегінде шетелдік медианы былай қойғанда, отандық БАҚ-тағы ақпараттардың өзара қарама-қайшылығын туындатады.


2021 ◽  
Vol 58 (3) ◽  
pp. 222-229
Author(s):  
A.M. Shilmanova ◽  
◽  
A.P. Zhaishylyk ◽  
◽  
Keyword(s):  

Мақалада жаһанды жаулаған Covid-19 пандемиясы салдарынан пайда болған күрделі экономикалық жағдай баяндалған: кедейлердің жағдайы нашарлауы аясында байлардың табысының өсуі орын алу мүмкіндігі аталды. Экономиканың түрлі салаларындағықұрылымдық өзгерістер мазмұндалған. Сарапшылардың талдаулары келтірілген: көмірсутектер нарығындағы, ауыл шаруашылығындағы, құрылыс саласындағыахуал, халыққа көрсетілген қызметтер көлемі, тұтынушылық талап-тілектері сараланған.Мұнай бағасының Қазақстандағы өнеркәсіп өндірісіне әсері, Қазақстанның ЖІӨқалыптастыруға ауыл шаруашылығының қосқан үлесі, Құрылыс жұмыстары көлемінің өзгеру динамикасы, Халықтың қаржылай шығыстарының құрылымы келтірілген. «Қарапайым заттар экономикасы» және «Бизнестің жол картасы» бағдарламаларының маңыздылығы аталған. Жаңа әлемдік тәртіпті қалыптастыру жағдайында жүйелік реформаларға, Ұлт жоспары мен Бес институционалдық реформаға негізделген қуатты серпін қажеттігі аталып, экономикалық дамуға бағытталған стратегиялық мақсат нақтыланған.Қолайлы экономикалық жағдай қалыптасқан жағдайда Қазақстан дағдарысқа дейінгі деңгейге оралып, 2022 жылы қалыпты өсу траекториясына жететіні болжанған.Doing Business рейтингінде Қазақстанның позициясын жақсарту үшін жүйелі жұмыстар жүргізілу мүмкіндігі қарастырылған.


2021 ◽  
Vol 56 (1) ◽  
pp. 69-74
Author(s):  
А.I. Kurbanbayev ◽  
◽  
А.A. Baitelenova ◽  
A.B. Abdirova ◽  
◽  
...  

The article describes the nutritional quality and chemical composition of a variety of herbage mixtures versus on the sowing time and constituents in the arid steppe zone of Kazakhstan. The biennium average data for the study years are given. The second and third decades of May were chosen as the sowing date. Three types of herbage mixtures were investigated in two sowing periods: 1. barley, peas, Sudan grass, hybrid of sorghum-Sudan grass, rapeseed; 2. barley, peas, Sudanese grass, hybrid of sorghum-Sudan grass, barnyard millet; 3. barley, peas, hybrid sorghum-Sudan grass, African millet. In the course of the sowing period, the content of crude protein in the herbage mixtures in the third decade of May was as high as in nitrogen-free extracts (NFE). Depending on the components of the herbage mixtures, the highest indicator of crude protein in the mixture of African millet was 2.87% and 2.74%. NFE in the herbage mixture of cockspur was higher by 0.07-0.16% than in the control variant (herbage mixture with rapeseed). Periods of emergence and germination of grain varieties in the composition of herbage mixtures coincided with the July precipitation, expressed by good leaf coverage, high content of crude protein, carotene, NFE compared to the control variant. The optimum sowing life, in terms of nutritional quality, chemical composition of herbage mixtures with African millet and barnyard millet in the dry steppe zone of Kazakhstan, was the third decade of May.


2021 ◽  
Vol 58 (3) ◽  
pp. 16-26
Author(s):  
R.L. Kudiyarov ◽  
◽  
E.B. Dyamurshayeva ◽  
G.Z. Sauytbayeva ◽  
G.E. Dyamurshayeva ◽  
...  
Keyword(s):  
Aral Sea ◽  

В данной работе приведены результаты исследований по эффективности применения адаптированной к условиям Приаралья малообъемной технологии выращивания томата. Установлено, что применение данной технологии способствовала интенсификации процессов роста и развития растений гибрида Lilos F1, и как результат увеличению урожайности и качества производимой продукции. В результае наблюдалоась более ранняя закладки 1-ой кисти, ускорение на 4 и 6 дней соответственно наступления цветения и плодоношения, увеличению количество плодов на первых 3-х кистях с 8-ми до 9,6, увеличение на 10 дней периода плодоношения. Выход ранней продукции составил увеличился 2,45 кг/м2 , общей 28,16 кг/м2, что на 0,33 кг/м2 и на 3,71 кг/м2 больше, чем в ранее проведенных испытаниях ( 2,12 и 24,45 кг/м2 ). Применении адаптированной к региональным условиям и сортовым особенностям гибрида Lilos F1 технология позволила на 78,2% реализовать потенциал продуктивности данного гибрида, что на 9,4%, чем предыдущих исследованиях (68,8%). Качество полученной продукции полностью соответствовало требованиям ГОСТов, а содержание нитрат-ионов составило от 85,1 до 103,4 мг/кг, что значительно ниже ПДК 300 мг/кг


2021 ◽  
Vol 57 (2) ◽  
pp. 216-222
Author(s):  
Z. Z. Smailova ◽  
◽  
D. Zhauyntayeva ◽  

The article considers the possibilities of using creative projects to form the information competence of teachers of artistic work. A theoretical model for the formation of information competence of teachers of technological education in the process of performing creative projects is proposed. The formation of information competence of teachers of technological education requires the identification and theoretical justification of the necessary organizational and pedagogical conditions as a set of measures aimed at ensuring the effectiveness of the formation of information competence. Since in our research work, the formation of information competence was carried out in the process of performing creative projects using CAD, the requirement to ensure interactive interaction of students with the teacher and other students came to the fore – creative co-executors of the project as a whole or its individual stages, as well as with all necessary to complete the project information-educational environment (educational-methodical materials, recommendations on the development of theoretical and practical material, Glossary, systematic list of the literature, the system of consultations in the form of newsgroups, forums, computer technology of collective creative activity, etc.). This condition allows the realization of each student's individual educational trajectory in the process of developing a creative project and maximize the use of all the possibilities of a creative project as a form of training to build the necessary level of information competence of teachers of technological education. Keywords: creative project, information competence, technological education, computer-aided design systems, art teacher


Sign in / Sign up

Export Citation Format

Share Document